Kentsel Dönüşümde Ev Sahiplerinin Hakları Nelerdir?

Kentsel Dönüşümde Ev Sahiplerinin Hakları Nelerdir?

Herhangi bir doğal afet durumunda risk taşıyan binaların yıkılmasını, şehirlerin daha güvenli yapılarla tekrar tasarlanmasını amaçlayan kentsel dönüşüm son yılların en çok konuşulan konularından biri. 2012 yılında Afet Riskli Yapıların Yenilenmesi Hakkında Kanun’un yürürlüğe girmesiyle başlayan bu süreç birçok ev sahibini yakından ilgilendiriyor. Peki kentsel dönüşümde ev sahiplerinin hakları neler? Konuyu detaylıca incelediğimiz bu yazımızda ev sahipleri için kentsel dönüşüm kapsamında bilinmesi gerekenleri ele alıyoruz.

Kentsel dönüşüm nedir? Süreç nasıl işler?

Taşınmaz sahipleri binalarının riskli olup olmadığı konusunda bilgi edinmek isteyebilir. Bu durumda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurum ve kuruluşlara başvurarak binanın incelenmesini talep edebilir. Uzmanlar gerekli incelemeleri yaptıktan sonra eğer bina risk grubundaysa buna dair rapor oluşturur. Bu rapor sonucunda söz konusu bina ile ilgili yıkım kararı çıkarılır. Karar, tapu müdürlüklerince taşınmaz sahiplerine tebligat ile bildirilir. 

Riskli bina yıkım kararına herhangi bir itiraz olmaması durumunda 60 gün içinde yıkımı gerçekleşir. Bu 60 gün içinde taşınmaz sahipleri binanın yıkılmasına izin vermediği takdirde yıkım için 30 günlük bir ek süre tanınıyor. Bu sürenin sonunda mahalli idareler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kararıyla binanın yıkımını gerçekleştiriyor.

Ev sahipleri yıkım kararına itiraz edebilir mi?

kentsel dönüşümde ev sahibinin hakları

Kentsel dönüşümde ev sahiplerinin hakları kapsamında bu rapora tebligat ulaşımından sonra 15 gün içinde itiraz hakkı bulunuyor. Yapılan itiraz Bakanlığın yetkilendirdiği üniversitelerde bulunan ilgili öğretim üyelerinin oluşturduğu 4 kişi ve Bakanlıkta görevli 3 kişinin oluşturduğu bir heyet tarafından inceleniyor. 

Kentsel dönüşüm yıkım kararına itiraz için gerekli belgeler nelerdir?

  • Riskli tespiti yapılan binada malik olunduğuna dair tapu belgesi
  • İtirazı gerçekleştiren malikin nüfus cüzdanı fotokopisi
  • Tapu müdürlüğünden iletilen tebligat örneği
  • Vekil aracılığıyla yapılan itiraz başvurularında vekaletname örneği ve vekilin nüfus cüzdanı fotokopisi

İtiraz kabul edildiği takdirde yıkım kararındaki değişiklik tapu müdürlüğüne bildiriliyor. İtiraz kabul edilmezse yine bundan sonraki 60 günlük süre içerisinde binanın yıkımı gerçekleşiyor.

Kentsel dönüşümde ev sahiplerinin hakları başka neleri kapsar?

ev sahibi hakları

Yıkım kararı çıkarılan riskli bina malikleri için zorlu bir dönem başlamış oluyor. Bu dönemde ev sahiplerinin aklını kurcalayan soruları tek tek cevaplayalım:

Kentsel dönüşümde ev sahipleri para ödeyecek mi?

Riskli binanın yıkım masrafını kimin karşılayacağı ev sahipleri için merak konusu. Bina sahipleri dilerlerse yıkım için bir müteahhit ile özel bir anlaşma yöntemine başvurabilir. Bu anlaşma kapsamında binanın yıkımı müteahhit tarafından gerçekleştirilir. 

Müteahhit ile anlaşma yoluna gidilmezse binanın yıkım süreci Bakanlık tarafından üstlenilir. Bu durumda Bakanlık yıkım masraflarını tapu müdürlüğüne bildirir. Müdürlük, binadaki mülk sahiplerinin hakları oranında ipotek koyar ve bunu mülk sahiplerine bildirir. 

Kentsel dönüşümde ev sahiplerinin hakları içerisinde devlet desteği var mı?

Kentsel dönüşüm için yıkımına karar verilmiş binadaki mülk sahiplerine TOKİ tarafından yapılmış evler veriliyor. TOKİ anlaşmasını tercih etmeyen ev sahipleri içinse yıkılan dairenin bedeli için nakit ödeme yapılabiliyor. 

Ayrıca yıkım kararı sebebiyle tahliye edilen ev sahipleri için kredi desteği de bulunuyor. Bu destek devlet bankaları ve özel bankalardan düşük faizli veya faizsiz olarak kentsel dönüşüm konut kredisi şeklinde veriliyor. Bu faiz destekli kredi tutarı 100.000 TL ile 625.000 TL arasında değişiklik gösterebiliyor. 

Bunların dışında kentsel dönüşüm projeleri kapsamında ev sahiplerine çeşitli noter ücretleri, vergi ve harçlar için de muafiyet sağlanıyor.

Kentsel dönüşümde ev sahiplerinin hakları kira desteğini kapsar mı?

Risk raporu alınmış binada mülkü bulunan ev sahipleri kira desteği de alabiliyor. Bu destekten yararlanmak için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne başvuru yapmak gerekiyor. Ancak not etmekte fayda var: Ev sahipleri proje kapsamında hem kira yardımı hem de kredi desteği alamıyor. 

Kentsel dönüşüm kira yardımı için gerekli belgeler nelerdir?

  • Başvuru dilekçesi
  • Riskli yapının tahliye edildiğine dair maliklerin eski ve yeni adreslerini gösteren adres bilgileri raporu
  • Güncel taşınmaz kaydı ve tapu belgesi
  • Hak sahibine ya da vekiline ait Ziraat Bankası vadesiz Türk Lirası hesabı cüzdanı fotokopisi
  • Taşınmazın tüzel kişiye ait olması durumunda temsil yetkilisinin imza sirküsü

Adres bilgileri raporu ve güncel taşınmaz kaydı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşümü (A.R.A.A.D.) Bilgi Sistemi üzerinden elde edilebilir. Bu sisteme e-Devlet şifresi ile giriş yapmak mümkün.

Yıkılan binanın yerine yenisi inşa edilebilir mi?

Ev sahipleri isterlerse arazi üzerinden kendi imkanları ile isterlerse de dönüşüm hesaplarından uygun faiz destekli kredilerle yeniden yapı inşa edebiliyor. Yıkım sürecinde anlaşılan müteahhit ile ortak olarak da yeni bina yapımı gerçekleşebiliyor.

Ev sahibi olmak birçok açıdan tatmin edici ve avantajlı olsa da bazen böyle prosedürlerle uğraşmak zor olabiliyor. Missafir olarak ev sahibi olmanın getirdiği sorumlulukları masaya yatırdığımız yazımıza da göz atmanızı tavsiye ederiz.

img

Halide Dönmez

    Benzer Haberler

    Kapsamlı Seyahat Tüyoları Rehberimizle Tatilinizi Güzelleştirin

    Covid-19 pandemisinin etkisi hayatımızın her alanında sürüyorken ülke ve dünya çapında...

    Okumaya Devam..
    - Halide Dönmez

    Kiracı Hakları Neler? Borçlar Kanununa Göre Kiracı Hakları

    Bir ev kiralamayı düşünenler ya da kiralık evde oturanlar için en önemli konuların...

    Okumaya Devam..
    - Halide Dönmez

    Evde Hayvan Beslemek İsteyenlerin Hakları Nelerdir?

    Belki evinizi tüylü bir dosta açmak istiyor ama komşularınızla sorun yaşayabileceğinizden...

    Okumaya Devam..
    - Halide Dönmez

    Yazıya yorum yapın